Ở lần biểu quyết thứ 4, Hạ viện Mỹ hôm 3-6 đã thông qua nghị quyết yêu cầu Tổng thống Mỹ Donald Trump chấm dứt cuộc xung đột với Iran. Nghị quyết này tuy không có đủ hiệu lực pháp lý buộc ông Donald Trump phải tuân thủ nhưng là sự thể thức hóa về quan điểm chính trị, thái độ của Hạ viện phản đối cuộc xung đột mà ông Donald Trump đã phát động nhằm vào Iran vào cuối tháng 2.
Đối với ông Donald Trump và Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, diễn biến trên là một đòn đau về chính trị, thậm chí có thể xem là một thất bại về chính trị. Ông chủ Nhà Trắng không bị buộc phải chấm dứt ngay xung đột vì nghị quyết này nhưng đã bị tổn hại về uy danh và uy quyền rất rõ ràng.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson tại trụ sở Quốc hội Mỹ ở thủ đô Washington ngày 3-6 Ảnh: AP
Cái đau đối với tổng thống và chủ tịch Hạ viện Mỹ trước hết là việc có 4 Hạ nghị sĩ Đảng Cộng hòa đứng về phía Đảng Dân chủ khi biểu quyết, giúp cho nghị quyết được thông qua với 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống. Vậy là mọi nỗ lực thuyết phục và vận động, dọa dẫm và răn đe của ông Donald Trump trong nội bộ Đảng Cộng hòa và mọi gắng gượng của ông Johnson dùng thủ pháp kỹ thuật để ngăn cản biểu quyết đều "xôi hỏng bỏng không".
Nhìn ra xa hơn là dấu hiệu càng thêm rõ về tình trạng bất tuân ông Donald Trump trong nội bộ Đảng Cộng hòa. Sự bất đồng quan điểm về cuộc chiến của Mỹ với Iran rồi sẽ kích hoạt bất đồng quan điểm về những quyết sách cầm quyền khác của nhà lãnh đạo này. Qua đó còn có thể thấy nội bộ Đảng Cộng hòa gia tăng rạn nứt bởi chiến sự Trung Đông và ông Donald Trump đang mất dần sự kiểm soát và chi phối đảng này.
Nếu chiều hướng này tiếp tục thì khả năng thất cử của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử quốc hội giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 gần như chắc chắn và công chuyện cầm quyền ở nửa nhiệm kỳ còn lại của tổng thống Mỹ sẽ chẳng dễ dàng. Câu hỏi hiện khiến cho đảng này đau đầu nhất là ủng hộ hay phản đối ông Donald Trump về chính sách Trung Đông nói riêng và về chính sách cầm quyền nói chung thì mới đem lại chiến thắng trong các cuộc bầu cử sắp tới.
Cũng từ việc Hạ viện Mỹ ra đòn với ông Donald Trump, có thể dự liệu được hai điều ở nước Mỹ. Thứ nhất, cuộc khủng hoảng Trung Đông với mọi tác động, hậu quả và hệ lụy đối với nước Mỹ, đặc biệt là giá năng lượng tăng, lạm phát cao, phân rẽ nội bộ chính trường và xã hội cũng như việc ông Donald Trump bế tắc lối thoát khỏi cuộc xung đột này, đang trở thành chủ đề nội dung quyết định kết cục cuộc bầu cử. Đảng Dân chủ sẽ tận lợi tối đa từ chiều hướng này.
Thứ hai, ông Donald Trump tuy không bị chế tài về pháp lý bởi nghị quyết trên của Hạ viện nhưng vẫn phải nhanh chóng điều chỉnh chính sách cầm quyền để xoay chuyển tình thế trước khi quá muộn. Nhà lãnh đạo này sẽ phải tìm kiếm thỏa thuận nào đấy với Iran để thể hiện là mình đã có chiến lược đưa nước Mỹ ra khỏi xung đột và Mỹ đã thắng Iran. Nhiều khả năng ông sẽ tìm cách đánh lạc hướng sự chú ý của dư luận, sẽ đổ lỗi cho bên ngoài về tình trạng kinh tế - xã hội hiện tại khó khăn ở trong nước. Và ông sẽ tìm cách khôi phục sự khống chế tuyệt đối Đảng Cộng hòa.