Dự án cầu hầm vượt biển Cần Giờ – Vũng Tàu được thúc đẩy thủ tục để chuẩn bị khởi công vào tháng 7/2026, sân bay Long Thành cũng đặt mục tiêu vận hành thử theo ba đợt từ tháng 9 đến tháng 11, hướng tới khai thác cuối năm nay. Sự phát triển của các "vành đai" không – thủy – bộ, đang đặt Vũng Tàu trước thời cơ vàng. PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, đã có những góc nhìn đáng chú ý về thời cơ, dư địa cũng như những điều kiện cần thiết để Vũng Tàu bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.
Thưa ông, trong bối cảnh hạ tầng kết nối vùng Đông Nam Bộ đang thay đổi mạnh mẽ, ông nhìn nhận như thế nào về dư địa phát triển của Vũng Tàu giai đoạn tới?
Trước hết, chúng ta phải trả lời một câu hỏi rằng vì sao Vũng Tàu đẹp như vậy, tài nguyên biển phong phú, tiềm năng lớn nhưng nhiều năm qua lượng khách chủ yếu vẫn quanh quẩn từ TP.HCM. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở vấn đề kết nối.
Trước đây, đi xuống Vũng Tàu mất vài ba tiếng, thậm chí tới năm tiếng nếu tắc đường. Với điều kiện như vậy thì rất khó để mở rộng nguồn khách. Khách quốc tế có thể đến TP.HCM, nhưng nếu tiếp tục phải mất thêm vài tiếng nữa để xuống biển thì đó là một rào cản rất lớn. Trong khi địa phương chưa có sân bay thì việc kết nối trở thành yếu tố mang tính quyết định.
Nhưng bây giờ tình hình đã khác rất nhiều. Những tuyến kết nối xuống Vũng Tàu đang dần được mở thông bằng những cách làm mà cách đây vài năm nhiều người thậm chí chưa hình dung ra. Chính điều đó cho thấy Vũng Tàu đang đứng trước cơ hội bùng nổ.
Theo ông, đâu là những yếu tố tạo nên "điểm bùng nổ" này?
Điều đầu tiên phải nói tới sân bay Long Thành. Nếu Long Thành thực sự trở thành cửa ngõ trung chuyển quốc tế quy mô khu vực và thế giới như kỳ vọng, thì câu chuyện từ sân bay xuống Vũng Tàu để nghỉ dưỡng, tắm biển là điều hiển nhiên. Khi đó, tất yếu sẽ phát triển Vũng Tàu ra Hồ Tràm, Bình Châu. Cùng với đó là hệ thống cao tốc và kết nối vùng đang dần hoàn thiện.
Tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu đã vận hành. Ảnh: Ánh Dương
Một điểm rất đáng chú ý nữa là ý tưởng kết nối từ Cần Giờ sang Vũng Tàu. Ba năm trước, nhiều người nghĩ đây là câu chuyện mang tính mơ ước hoặc nói cho vui. Nhưng hiện nay các ý tưởng đang dần được hiện thực hóa. Khi Cần Giờ được kết nối tốt hơn với trung tâm TP.HCM, khi cầu, metro thay thế phà Bình Khánh, rồi kết nối trực tiếp sang Vũng Tàu, thời gian tiết kiệm được sẽ vô cùng lớn.
Cơ hội để Vũng Tàu phát triển đúng tầm gần như không còn gì phải nghi ngờ. Theo cách đặt vấn đề như vậy, sự phát triển của Vũng Tàu sẽ đưa TP.HCM thành đô thị hướng biển theo đúng nghĩa.
Liên quan tới hiệu ứng của sân bay Long Thành, theo ông Vũng Tàu sẽ hưởng lợi như thế nào?
Sân bay Long Thành đã làm thay đổi toàn bộ tọa độ phát triển vùng Đông Nam Bộ. Không phải ngẫu nhiên mà lãnh đạo Đảng và Nhà nước đều xác định Đông Nam Bộ là trung tâm tăng trưởng kinh tế lớn bậc nhất Việt Nam. Long Thành không chỉ là hạt nhân của trung tâm này mà còn kéo theo dòng vốn đầu tư, dòng dịch chuyển dân cư và động lực phát triển mới.
Điều đáng chú ý là khu vực này còn có cụm cảng Cái Mép – Thị Vải cùng định hướng cảng trung chuyển quốc tế tại khu vực Cần Giờ hay cảng tàu khách quốc tế tại bãi Trước-Vũng Tàu. Đây cũng là điều rất đặc biệt của Vũng Tàu. Một bên là hành lang sông phát triển công nghiệp, logistics và thương mại; một bên là hành lang biển phát triển du lịch. Hai cấu trúc này thường dễ xung đột với nhau, nhưng ở Vũng Tàu lại có thể cộng hưởng để tạo thành một mô hình đô thị tích hợp rất đẳng cấp.
Thị trường bất động sản Vũng Tàu ghi nhận nguồn cung chất lượng từ dự án Blanca City. Ảnh: Nguyễn Đạt
Thậm chí phải nhìn nhận rằng, khi khoảng cách kết nối ngày càng được rút ngắn, bất động sản Vũng Tàu không còn chỉ là câu chuyện của riêng Vũng Tàu nữa.
Bởi xét về khoảng cách và khả năng kết nối, Vũng Tàu còn gần Biên Hòa, Long Thành hơn nhiều khu vực khác của Đồng Nai đến Long Thành. Khi kết nối từ Long Thành xuống Vũng Tàu chỉ còn khoảng 10 phút, thì bất động sản Vũng Tàu cũng sẽ trở thành một phần trong không gian phát triển của Đồng Nai bên cạnh TPHCM mở rộng.
Tôi muốn nói thêm rằng, Đồng Nai bây giờ đã trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trong đó khu vực sân bay Long Thành được xác định là hạt nhân chiến lược. Định hướng phát triển khu thương mại tự do gắn với một đô thị du lịch đẳng cấp sẽ làm giá trị của sân bay Long Thành tăng lên rất nhiều.
Để tận dụng được thời cơ này Vũng Tàu cần chuẩn bị gì và ông đánh giá như thế nào về sự tham gia của các tập đoàn lớn trong quá trình này?
Tôi nghĩ những gì chúng ta đang bàn về Vũng Tàu hiện nay sẽ không thể chỉ hướng tới người Việt Nam mà phải kéo khách quốc tế đến Vũng Tàu. Đặc biệt là việc thu hút họ tham gia vào quá trình phát triển tại địa phương.
Theo hướng đó, việc phát triển đô thị và thị trường bất động sản cũng cần được tính toán theo hướng đáp ứng nhu cầu của cư dân quốc tế. Tôi quan sát thấy nhiều tập đoàn lớn đã hiện diện tại Vũng Tàu, điều đó cũng cho thấy họ nhìn thấy tiềm năng phát triển dài hạn của vùng đất này thì mới quyết định đầu tư.
Sun World Vung Tau tại Blanca City thu hút du khách với nhiều trải nghiệm mới mẻ. Ảnh: Nguyễn Đạt
Tiên phong như Sun Group đã đầu tư một đại đô thị quy mô gần 96ha ngay mặt biển Bãi Sau, hướng tới đáp ứng đồng thời nhu cầu an cư, du lịch và trải nghiệm. Điều quan trọng không chỉ nằm ở quy mô đầu tư mà là cách những nhà phát triển lớn tạo ra hệ sinh thái mới, bổ sung thêm dịch vụ, tiện ích, trải nghiệm và những sản phẩm đủ sức hấp dẫn cộng đồng quốc tế.
Tôi cho rằng đây chính là sự "chuẩn bị" quan trọng nhất. Khi kết nối đã dần trở thành bệ phóng, Vũng Tàu cần những lực kéo đủ lớn để thay đổi diện mạo đô thị, nâng cấp chất lượng dịch vụ và tạo ra một cách vận hành mới, phù hợp với tiềm năng, tiềm lực của một điểm đến quốc tế trong tương lai.
Xin cảm ơn chuyên gia!