Ngân hàng Nhà nước là cơ quan thay mặt Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vàng. Trong những năm vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý đối với thị trường vàng. Theo đó, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quản lý hoạt động kinh doanh vàng đã không ngừng được hoàn thiện, tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này.
Ngày 03/4/2012, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với thị trường vàng, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an toàn hệ thống tài chính, tiền tệ quốc gia và hạn chế tình trạng “vàng hóa” trong nền kinh tế. Tiếp đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP ngày 26/8/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP nhằm hoàn thiện hơn nữa cơ chế quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Theo đó, quy định có một số điểm nổi bật: (1)Bãi bỏ việc Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng; (2)Bổ sung quy định việc thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng; (3)Bổ sung trách nhiệm của các doanh nghiệp hoạt động sản xuất vàng trang sức mỹ nghệ khi bán vàng nguyên liệu mua từ doanh nghiệp, ngân hàng thương mại.
Nhằm tăng cường công tác quản lý hoạt động kinh doanh vàng, thời gian vừa qua, Ngân hàng Nhà nước Khu vực 1 đã phối hợp với các sở ban ngành (Công an Thành phố Hà Nội, Thuế Thành phố Hà Nội, Sở Công thương) tiến hành thanh tra, kiểm tra liên quan đến hoạt động kinh doanh vàng. Qua đó, Đoàn thanh kiểm tra đã phát hiện vi phạm của các doanh nghiệp và chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền xử lý. Các tồn tại, sai phạm của các doanh nghiệp chủ yếu tập trung vào vi phạm liên quan đến công tác phòng, chống rửa tiền, chế độ thông tin báo cáo, trách nhiệm của doanh nghiệp hoạt động kinh doanh mua, bán vàng miếng khi có thay đổi về mạng lưới chi nhánh, địa điểm kinh doanh mua, bán vàng miếng theo quy định của pháp luật và vi phạm của pháp luật về hóa đơn, thuế.
Những tồn tại này cho thấy một bộ phận doanh nghiệp còn chủ quan, chưa nhận thức đầy đủ về trách nhiệm tuân thủ pháp luật. Do đó, các doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định pháp luật hiện hành, rà soát toàn bộ quy trình hoạt động, tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, quán triệt hoặc tổ chức bổ sung các lớp đào tạo cho nhân viên có liên quan với nội dung phù hợp với từng vị trí việc làm để từng nhận viên hiểu, nắm rõ và tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh vàng, đặc biệt là quy định về phòng chống rửa tiền.
Ngoài ra, để người dân biết và nắm quy định, tránh việc vô tình thực hiện chưa đúng quy định của pháp luật hiện hành liên quan đến quản lý hoạt động kinh doanh vàng, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 1 khuyến cáo người dân thực hiện một số nội dung sau:
1. Thực hiện mua bán vàng miếng tại các ngân hàng thương mại, doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp phép.
2. Khi thực hiện các giao dịch thanh toán có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Việc các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại cũng như người dân nắm được quy định sẽ góp phần quan trọng trong quá trình quản lý hoạt động kinh doanh vàng của cơ quan chức năng sẽ giảm thiểu rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính, đồng thời phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm, đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng, doanh nghiệp kinh doanh vàng cũng như góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự trên địa bàn Thủ đô.
Theo Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 1