Theo dữ liệu từ Kpler, lượng dầu thô Mỹ trung chuyển qua Panama trong nửa đầu tháng 4 đã vượt 200.000 thùng/ngày, tiệm cận mức đỉnh từng ghi nhận vào tháng 7/2022. Đây được xem là một dấu hiệu rõ nét cho thấy dầu Mỹ đang ngày càng đóng vai trò thay thế nguồn cung bị gián đoạn từ Trung Đông, đặc biệt khi eo biển Hormuz tiếp tục bất ổn vì xung đột liên quan Iran.
Đà tăng này gắn liền với sự bùng nổ ở đầu nguồn. Trong tháng 4, có tới 171 tàu chở dầu đang trên đường tới Bờ Vịnh Mỹ để nhận hàng, trong khi riêng tháng 5 đã có 28 siêu tàu VLCC được chốt lịch bốc dầu, con số cho thấy nhu cầu quốc tế đối với dầu Mỹ đang tăng vọt.
Nguồn dầu được săn đón chủ yếu là các loại dầu nhẹ, ít lưu huỳnh như WTI Midland hay Eagle Ford, xuất phát từ các trung tâm xuất khẩu lớn như Houston, Beaumont và Corpus Christi. Đây là những loại dầu đặc biệt phù hợp với nhu cầu của các nhà máy lọc dầu tại châu Á.
Điểm đáng chú ý là tuyến Panama hiện nổi lên như “đường tắt chiến lược” để đưa dầu Mỹ sang Đông Bắc Á. Các nhà máy lọc dầu tại Hàn Quốc, Nhật Bản và các nền kinh tế châu Á khác đang tăng mua mạnh, do nguồn cung từ Trung Đông bị xáo trộn và các tuyến vận tải truyền thống quanh Hormuz trở nên rủi ro hơn.
Song, không phải siêu tàu nào cũng có thể đi qua Panama. Các tàu chở dầu cỡ rất lớn (VLCC), có thể chở tới 2 triệu thùng, quá lớn để đi qua kênh đào nên thường phải vòng qua Mũi Hảo Vọng ở châu Phi. Thay vào đó, các tàu Aframax và Suezmax chở một phần hàng đang trở thành lực lượng chủ lực trên tuyến này.
Một số tàu đã được xác định tham gia là Sea Turtle treo cờ Hy Lạp, chở dầu từ Houston tới Yeosu (Hàn Quốc), Aquahonor treo cờ Liberia hay Front Singapore treo cờ Hong Kong, hướng tới Nhật Bản. Những chuyến đi này cho thấy dầu thô, chứ không chỉ sản phẩm tinh chế như xăng, diesel hay khí hóa lỏng, đang ngày càng chiếm vai trò lớn hơn trong lưu lượng qua Panama.
Dù hiện dầu thô vẫn chỉ là phần nhỏ trong tổng vận chuyển năng lượng qua kênh đào, vốn chủ yếu là sản phẩm lọc dầu và LNG, xu hướng tăng mạnh hiện nay cho thấy cán cân đang thay đổi.
Cùng lúc, tổng xuất khẩu dầu từ Bờ Vịnh Mỹ đang tiến sát 4,9 triệu thùng/ngày trong tháng 4 và được dự báo vượt 5 triệu thùng/ngày trong tháng 5, mức cao bền vững chưa từng có.
Điều quan trọng là giới phân tích cho rằng đây là phần sản lượng dư thừa sau khi đáp ứng nhu cầu nội địa, có nghĩa là chưa tạo áp lực lên nguồn cung nhiên liệu trong nước Mỹ.
Sự bùng nổ trong hoạt động vận tải dầu cũng khiến kênh đào Panama hoạt động gần như tối đa công suất, với 36-38 lượt tàu/ngày, cao hơn dự báo trước đó.
Áp lực nhu cầu lớn đến mức phí đấu giá cho quyền ưu tiên qua kênh đào đã lập kỷ lục, có trường hợp vượt 4 triệu USD, trong khi các tàu không đặt chỗ trước có thể phải chờ hơn ba ngày.
Khác với giai đoạn 2023-2024, khi hạn hán từng bóp nghẹt lưu lượng qua Panama, tình trạng ùn tắc hiện nay không đến từ thiếu nước mà từ nhu cầu bùng nổ, đặc biệt là nhu cầu năng lượng.
Theo Energy News Beat