Trong cuộc họp kín của Hội đồng các Bộ trưởng Tài chính EU (Ecofin) tại Brussels vừa qua, Bộ trưởng Tài chính Hà Lan Eelco Heinen đã vận động các đồng nghiệp châu Âu quay trở lại bàn đàm phán về việc sử dụng khoảng 210 tỷ Euro (246 tỷ USD) tài sản đóng băng của Nga để hỗ trợ Ukraine.
Thông tin trên được tờ Politico dẫn nguồn 6 nhà ngoại giao và quan chức EU tham dự cuộc họp cho biết
Động thái của Hà Lan đang có nguy cơ châm ngòi những tranh luận nảy lửa về pháp lý, thương mại và chính trị vốn đã gây bất đồng trong khối vào cuối năm ngoái.
Thời điểm đó, Thủ tướng Bỉ Bart De Wever đã kịch liệt phản đối Ủy ban châu Âu (EC). Ông lo ngại Bỉ sẽ phải gánh trách nhiệm bồi thường hàng tỷ Euro nếu Nga tìm cách đòi lại số tiền đang được lưu ký tại Brussels. Ngoài Bỉ, các quốc gia như Pháp, Ý, Bulgaria và Malta cũng bày tỏ quan ngại, trong khi Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) liên tục cảnh báo việc đụng vào số tiền này có thể khiến các chính phủ khác lo sợ và rời bỏ đồng Euro.
Đề xuất của Hà Lan đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt ngân sách trầm trọng. Cụ thể, 24 nhà lãnh đạo EU đã đồng ý cho Kiev vay 90 tỷ Euro trong 2 năm tới, nhưng số tiền này vẫn chưa được giải ngân.
Khoản 90 tỷ Euro trên chỉ bao phủ được 2/3 nhu cầu ngân sách của Ukraine đến năm 2027. EC đang phải vận động thêm từ Canada, Anh và Nhật Bản, trong khi sự hỗ trợ từ Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump vẫn còn là dấu hỏi lớn.
Kiev ước tính thâm hụt ngân sách là 71 tỷ Euro trong năm nay và 64 tỷ Euro vào năm 2027. Tuy nhiên, những con số này dựa trên giả định cuộc chiến sẽ kết thúc trong năm nay – một kịch bản mà ít người tin là thực tế.
Sau 4 năm chiến tranh, ngân sách công của các nước EU đã kiệt quệ do các cuộc khủng hoảng liên tiếp, cộng thêm tác động kinh tế từ cuộc xung đột tại Iran.
Hiện tại, EU đứng trước 2 lựa chọn để tiếp tục hỗ trợ Ukraine, đó là tiếp tục phát hành nợ chung và dụng tài sản đóng băng của Nga.
Hà Lan cùng các nước Bắc Âu ưu tiên phương án thứ 2. Trong số tài sản của Nga đang bị phong tỏa, có khoảng 185 tỷ Euro đang nằm dưới sự quản lý của Euroclear – trung tâm lưu ký tài chính có trụ sở tại Brussels. Điều này giải thích tại sao chính phủ Bỉ lại lo ngại các biện pháp trả đũa từ Điện Kremlin đến vậy.
Dù cuộc thảo luận mang tính nhạy cảm cao, nỗ lực của Hà Lan đã nhận được sự ủng hộ từ Estonia, Latvia, Lithuania và Phần Lan. Một số quốc gia khác dù giữ im lặng trong cuộc họp nhưng cũng ngầm đồng tình rằng vấn đề này sẽ phải được quyết định dứt điểm vào cuối năm nay.
Hiện tại, giới ngoại giao đang chờ đợi các đánh giá mới nhất về sức khỏe tài chính của Ukraine từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vào tháng 6 để có cơ sở đưa ra các quyết định tiếp theo về tài sản bị đóng băng của Nga.
Theo Politico