Eo biển Hormuz. (Ảnh: Reuters)
Nhóm tàu này - bao gồm một tàu chở dầu thô cỡ lớn (VLCC), một số tàu chở sản phẩm dầu mỏ và hóa chất, và tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) - đang đi qua vùng biển Iran phía nam đảo Larak, theo dữ liệu của MarineTraffic. Nhiều tàu chở dầu khác đã đi theo.
Hàng trăm tàu thuyền đã bị mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch nhằm vào Iran, và Tehran trả đũa bằng cách đóng cửa eo biển Hormuz, buộc tất cả các nhà sản xuất dầu khí ở vùng Vịnh phải cắt giảm sản lượng.
Iran đã mở lại eo biển sau một thỏa thuận ngừng bắn riêng biệt do Mỹ làm trung gian hôm 16/4 giữa Israel và Li-băng.
Một số chủ tàu cho biết họ có thể sẽ cố gắng tận dụng cơ hội này để rời khỏi Vịnh Ba Tư trong khi thỏa thuận ngừng bắn còn hiệu lực. Tất cả đều yêu cầu giấu tên do tính nhạy cảm của vấn đề. Một số tàu cũng đã được quan sát thấy tiếp cận eo biển và quay trở lại kể từ chiều 17/4, cho thấy rằng tuyến đường vẫn bị hạn chế.
Người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết: "Theo các thỏa thuận đạt được trước đó trong các cuộc đàm phán, Cộng hòa Hồi giáo Iran - với thiện chí - đã đồng ý cho phép một số lượng hạn chế tàu chở dầu và tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz một cách có kiểm soát”.
Ngày 17/4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng đăng tải trên mạng xã hội X, rằng eo biển đã mở cửa.
Nhưng chỉ vài giờ sau, truyền thông nhà nước Iran xác nhận “sự giám sát hoàn toàn của lực lượng vũ trang Iran đối với việc tàu thuyền đi qua, và việc đi qua eo biển sẽ bị coi là vô hiệu nếu lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ tiếp tục”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định, lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran sẽ vẫn được duy trì cho đến khi đạt được thỏa thuận toàn diện với Tehran.
Một phát ngôn viên quân đội Iran ngày 18/4 cho biết, Tehran đã cho phép một “số lượng hạn chế tàu chở dầu và tàu thương mại” đi qua eo biển.
“Nhưng thật không may, người Mỹ, với những hành vi vi phạm lòng tin lặp đi lặp lại, tiếp tục tham gia vào các hành vi trộm cắp trên biển dưới cái gọi là lệnh phong tỏa”, người phát ngôn này nói, theo hãng thông tấn bán chính thức Fars .
Do đó, eo biển một lần nữa “được đặt dưới sự quản lý và kiểm soát chặt chẽ của lực lượng vũ trang”, cho đến khi Mỹ chấm dứt lệnh phong tỏa các tàu đến và đi các cảng của Iran, ông nói thêm.
Việc đóng cửa eo biển đã dẫn đến sự sụt giảm nguồn cung lớn nhất trong lịch sử, lên tới hơn 10 triệu thùng dầu mỗi ngày và giảm 20% nguồn cung khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).
Các nhà sản xuất hàng đầu vùng Vịnh như Ả-rập Xê-út, Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE), Iraq và Kuwait cho biết họ cần dòng chảy ổn định của tàu chở dầu và việc đi lại không hạn chế qua eo biển để có thể nối lại hoạt động xuất khẩu dầu.