Gần 80 quốc gia đã triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm bảo vệ nền kinh tế khi thế giới tiến gần tới một giai đoạn mới nguy hiểm hơn của cuộc khủng hoảng năng lượng do chiến sự Trung Đông gây ra.
Theo tờ Financial Times, giới phân tích cảnh báo giá dầu có nguy cơ tiếp tục tăng vọt nếu lượng nhiên liệu mắc kẹt tại vùng Vịnh không thể được xuất khẩu qua eo biển Hormuz đang bị phong tỏa. Đây là tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt của thế giới. Ông Paul Diggle, kinh tế trưởng của quỹ đầu tư Aberdeen (Scotland), cho biết nhóm nghiên cứu của ông đang xem xét kịch bản giá dầu Brent tăng lên 180 USD/thùng. Theo ông Diggle, điều này có thể kéo theo lạm phát leo thang và suy thoái tại hàng loạt nền kinh tế châu Âu và châu Á.
Kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, thế giới đã tiêu thụ năng lượng vượt quá khả năng cung ứng thực tế. Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) cho biết nguồn cung dầu toàn cầu đã giảm 12,8 triệu thùng/ngày kể từ tháng 2. Ngay sau khi xung đột bùng phát, cơ quan này đã phê duyệt đợt xả kho dự trữ khẩn cấp lớn nhất từ trước tới nay, bổ sung khoảng 2,5 triệu thùng dầu/ngày cho thị trường thế giới.
Những bồn chứa dầu bên ngoài một nhà máy lọc dầu tại TP Gelsenkirchen – Đức Ảnh: AP
Bất chấp nỗ lực trên, IEA ước tính từ tháng 3 đến tháng 6, nhu cầu tiêu thụ dầu toàn cầu đã vượt sản lượng khoảng 6 triệu thùng/ngày. Một số nhà phân tích thậm chí cho rằng mức thiếu hụt thực tế có thể lên tới 8-9 triệu thùng/ngày. Để bù đắp phần thiếu hụt này, giới giao dịch đã liên tục rút dầu từ các kho dự trữ trên đất liền và ngoài khơi, trong khi nhiều chính phủ buộc phải xả thêm dầu từ kho dự trữ chiến lược nhằm ngăn nguy cơ khủng hoảng năng lượng lan rộng.
Tuy nhiên, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành IEA, hôm 18-5 nhấn mạnh lượng dầu dự trữ khẩn cấp "không phải là vô hạn" và cảnh báo tình trạng gián đoạn kéo dài có thể tác động lớn đến giá lương thực. Điều này cùng với giá năng lượng tăng cao đe dọa làm lạm phát tăng cao hơn nữa. Theo trang The Telegraph, ông Birol còn cảnh báo lượng dầu dự trữ của thế giới đang "cạn kiệt rất nhanh" do các chuyến hàng dầu khí từ Trung Đông tiếp tục bị đình trệ. IEA cho biết dự trữ dầu toàn cầu đã giảm gần 380 triệu thùng kể từ khi chiến sự bùng phát, chưa tính lượng dầu không thể tiếp cận đang mắc kẹt trong khu vực vùng Vịnh. Áp lực lên thị trường năng lượng được dự báo sẽ còn gia tăng khi mùa hè tại Bắc bán cầu bắt đầu, kéo theo nhu cầu sử dụng điều hòa và đi lại du lịch tăng mạnh.