Văn phòng Kiểm soát Tài sản nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ vừa công bố cơ chế miễn trừ mới, cho phép các bên liên quan tiếp tục bán, vận chuyển hoặc dỡ hàng đối với dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ xuất xứ từ Nga đến ngày 16-5.
Tuy nhiên, cơ chế này chỉ áp dụng với các lô hàng đã được chuyển lên tàu trước ngày 17-4. Điều đó đồng nghĩa Washington chỉ nới trong phạm vi 1 tháng đối với lượng dầu Nga đã ở trên biển, thay vì mở rộng cho các lô hàng mới.
Giấy phép mới thay thế giấy phép tương tự được ban hành ngày 19-3, vốn đã hết hiệu lực hôm 11-4. Động thái này diễn ra trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu biến động mạnh giữa xung đột liên quan Mỹ, Israel và Iran.
Tàu chở dầu Umba (trái) và Shturman Albanov của Nga. Ảnh: TASS
Quyết định trên được chính quyền Tổng thống Donald Trump đưa ra chỉ 2 ngày sau khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố Washington sẽ không gia hạn cơ chế miễn trừ, vốn cho phép các nước mua dầu Nga mà không phải đối mặt ngay với lệnh trừng phạt của Mỹ.
Ông Kirill Dmitriev, đặc phái viên của tổng thống Nga, cho biết cơ chế miễn trừ đầu tiên của Mỹ có thể giải phóng 100 triệu thùng dầu thô Nga, tương đương gần 1 ngày sản lượng dầu toàn cầu.
Việc tạm nới lỏng lệnh trừng phạt có thể giúp tăng nguồn cung dầu thế giới trong ngắn hạn. Dù vậy, giá dầu vẫn chịu sức ép khi eo biển Hormuz từng bị đóng cửa một phần.
Các cơ chế miễn trừ này khiến bài toán trừng phạt của phương Tây với Moscow trở nên phức tạp hơn, tăng nguy cơ làm sâu sắc thêm bất đồng giữa các đồng minh với Mỹ.
Thực tế, phản ứng trước các quyết định của Mỹ, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho rằng đây không phải thời điểm để nới lỏng lệnh trừng phạt dầu Nga, đặc biệt khi cuộc xung đột tại Ukraine vẫn tiếp diễn.
Iran ngày 17-4 thông báo mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến hàng hải đặc biệt quan trọng với vận chuyển năng lượng toàn cầu.
Tuy nhiên, dữ liệu từ Marine Traffic cho thấy nhiều tàu hàng vẫn chưa sẵn sàng đi qua khu vực này do lo ngại thủy lôi và thiếu hướng dẫn an toàn.