(Ảnh minh họa: Getty Images)
Lệnh miễn trừ trừng phạt 30 ngày đối với dầu mỏ của Iran trên biển sẽ hết hạn trong tuần này, còn hạn chót đối với Nga là vào cuối tuần trước. Thông tin Mỹ không gia hạn miễn trừng phạt với dầu mỏ Iran và Nga được đưa ra trong bối cảnh Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa đối với tàu hàng ra vào các cảng của Iran.
Việc Mỹ không gia hạn miễn trừng phạt trên báo hiệu rằng Bộ Tài chính Mỹ đang dốc toàn lực gây sức ép lên kinh tế của Iran. Chính quyền Tổng thống Trump từ lâu đã nói rằng họ đang gây áp lực tối đa đối với Iran về chương trình hạt nhân và sự hỗ trợ cho các nhóm phiến quân do Tehran hậu thuẫn trên khắp Trung Đông, mặc dù dầu bị trừng phạt vẫn tiếp tục đến Trung Quốc.
Lệnh miễn trừ được Bộ Tài chính Mỹ ban hành vào ngày 20/3, cho phép khoảng 140 triệu thùng dầu tiếp cận thị trường toàn cầu, giúp giảm bớt áp lực lên nguồn cung năng lượng do cuộc chiến chống Iran - Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết vào tháng 3. Việc miễn trừ dự kiến sẽ hết hạn vào ngày 19/4. Các nguồn tin cho biết Mỹ đã không gia hạn việc miễn trừ đối với dầu của Nga trên biển vốn đã hết hạn vào ngày 11/4.
Những động thái này báo hiệu sự kết thúc những nỗ lực gây tranh cãi của chính quyền Mỹ trong việc sử dụng các biện pháp miễn trừ trừng phạt nhằm giải phóng thêm nguồn cung dầu và giảm giá năng lượng toàn cầu. Giá dầu thế giới đã tăng vọt kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu cuộc chiến chống Iran.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent (Ảnh: AP)
Các nhà lập pháp Mỹ từ cả hai đảng đã chỉ trích chính quyền nước này, cho rằng những biện pháp miễn trừ trừng phạt sẽ giúp ích cho nền kinh tế của Iran, cũng như đối với nền kinh tế Nga. Trong khi đó, Tehran đang trong tình trạng chiến tranh với Mỹ, và Moscow đang xung đột với Ukraine.
Tuy nhiên, Washington vẫn có một loạt biện pháp trừng phạt có thể áp đặt đối với các tổ chức tham gia vào những hoạt động "bất hợp pháp" với Iran, chẳng hạn như các tổ chức mua dầu của Tehran, bao gồm cả những biện pháp trừng phạt thứ cấp.
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết Moscow có thể bù đắp bất kỳ sự thiếu hụt nguồn cung dầu nào do xung đột Trung Đông gây. Đồng thời, Moscow ra tín hiệu sẵn sàng bù đắp sự thiếu hụt nếu xuất khẩu dầu của Iran bị hạn chế.
Phát biểu với các phóng viên hôm 15/4 trong chuyến thăm chính thức 2 ngày tới Trung Quốc, ông Lavrov nói rằng Nga chắc chắn có thể bù đắp sự thiếu hụt nguồn lực mà Bắc Kinh và các nước khác đang phải đối mặt. Theo đó, Nga có thể cung cấp năng lượng nếu các quốc gia này sẵn sàng hợp tác với Moscow trên cơ sở bình đẳng và cùng có lợi.