Thứ trưởng Ngoại giao Nga Mikhail Galuzin. (Ảnh: Reuters)
Trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào Trung Quốc - quốc gia đang thống trị chuỗi cung ứng đất hiếm vốn có vai trò sống còn đối với các công nghệ như xe điện, năng lượng tái tạo và hệ thống quốc phòng, các quốc gia G7, bao gồm Mỹ và EU, đang tìm kiếm nguồn cung thay thế nhằm tăng tính chủ động về các nguyên liệu chiến lược.
Nga coi các quốc gia Trung Á giàu tài nguyên gồm Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan và Uzbekistan là không gian lợi ích của họ, trong khi Trung Quốc cũng ngày càng chú ý tới khu vực này.
“Chúng tôi lo ngại trước tốc độ mà Washington đang thúc đẩy những thỏa thuận về khoáng sản chiến lược và kim loại đất hiếm”, ông Galuzin nói trong cuộc phỏng vấn được Izvestia đăng ngày 20/5.
“Đây không đơn thuần là cạnh tranh kinh tế, mà còn là nỗ lực nhằm đẩy Nga ra ngoài và tạo dựng cơ sở hạ tầng do phương Tây kiểm soát ngay sát biên giới của chúng tôi”, Thứ trưởng Ngoại giao Nga nói thêm.
Tổng thống Mỹ Donald Trump từng gọi khoáng sản chiến lược là ưu tiên then chốt khi tiếp lãnh đạo 5 quốc gia Trung Á tại Nhà Trắng hồi tháng 11/2025, nhấn mạnh nỗ lực của chính quyền Mỹ trong việc mở rộng và bảo đảm chuỗi cung ứng thông qua các thỏa thuận toàn cầu mới.
Mỹ có khuôn khổ hợp tác C5+1 với 5 nước Trung Á từ năm 2015, nhằm thúc đẩy hợp tác về kinh tế, năng lượng và an ninh.
Hãng Cove Capital của Mỹ dự kiến sẽ khai thác tungsten tại Kazakhstan với nguồn tài chính được Chính phủ Mỹ bảo lãnh.
Năm quốc gia từng thuộc Liên Xô sở hữu trữ lượng lớn uranium, đồng, vàng, đất hiếm cùng nhiều khoáng sản chiến lược khác.
Kazakhstan hiện là nhà cung cấp uranium hàng đầu thế giới, chiếm gần 40% sản lượng toàn cầu năm 2024, trong khi Uzbekistan nằm trong nhóm 5 nước khai thác nhiều nhất.
Hai quốc gia này cộng lại chiếm hơn một nửa sản lượng uranium toàn cầu - nguồn tài nguyên đặc biệt quan trọng đối với ngành điện hạt nhân Mỹ. Nga hiện chiếm khoảng 20% lượng uranium mà Mỹ nhập khẩu, khiến việc đa dạng hóa nguồn cung trở nên ngày càng cấp thiết đối với Washington.