Theo CNBC, eo biển Hormuz - tuyến đường thủy hẹp nằm giữa Iran và Oman, nối liền vịnh Oman và vịnh Ba Tư - một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 11-1 tuyên bố Mỹ đang cân nhắc các lựa chọn liên quan đến điều mà Mỹ cho là Tehran "đàn áp các cuộc biểu tình trong nước".
Ông Saul Kavonic, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu năng lượng tại Công ty Dịch vụ tài chính MST Marquee (Úc), đánh giá việc eo biển Hormuz bị gián đoạn lưu thông có thể gây ra một cuộc khủng hoảng dầu khí toàn cầu. Dữ liệu của Công ty Nghiên cứu thị trường Kpler (trụ sở chính tại Bỉ) cho thấy khoảng 13 triệu thùng dầu thô đi qua tuyến đường thủy huyết mạch này mỗi ngày vào năm 2025, chiếm khoảng 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu.
Tàu sân bay USS Dwight D. Eisenhower và các tàu chiến khác trong một lần vượt qua eo biển Hormuz tiến vào vịnh Ba Tư năm 2023 Ảnh: HẢI QUÂN MỸ/AP
Nhà phân tích dầu thô cấp cao Muyu Xu tại Kpler chỉ ra sản lượng khai thác và xuất khẩu dầu của Iran lớn hơn nhiều so với Venezuela, vì vậy thị trường toàn cầu chắc chắn sẽ chịu ảnh hưởng mạnh mẽ hơn những gì vừa chứng kiến khi Venezuela rơi vào khủng hoảng. Các nhà máy lọc dầu Trung Quốc có thể buộc phải tìm kiếm các nguồn thay thế. Đồng quan điểm, ông Bob McNally - Chủ tịch Công ty Tư vấn Rapidan Energy Group (Mỹ) - cho rằng bất kỳ hành động quân sự nào liên quan đến Iran cũng tiềm ẩn rủi ro đối với thị trường dầu mỏ cao hơn các hành động nhắm vào Venezuela.
Theo các nhà phân tích, trong kịch bản leo thang cực đoan, khi các tàu chở dầu không thể đi qua eo biển Hormuz hoặc cơ sở hạ tầng năng lượng bị hư hại, giá dầu có thể tăng vọt 2 chữ số - cụ thể là vọt lên thêm 10-20 USD/thùng, như tính toán của Chủ tịch Lipow Oil Associates (công ty tư vấn về xăng dầu của Mỹ) Andy Lipow. Chuyên gia Kavonic của MST Marquee tin rằng giá dầu sẽ tăng vọt ngay lập tức sau bất kỳ cuộc tấn công nào của Mỹ vào Iran, song biến động sẽ dịu đi nếu có dấu hiệu sự gián đoạn chỉ là tạm thời.